Rosacea

"Rosacea është sëmundje e rëndomtë e lëkurës me simptoma dhe shenja karakteristike, përfshirë mërdhezjen simetrike, ndjenjën e thumbimit, lezionet inflamatore (papula dhe pustula) dhe teleangiektazi në faqe.," shkruan Constance Goldgar, MS, PA-C; David J. Keahey, MSPH, PA-C; dhe John Houchins, MD, nga Physician Assistant Program i University of Utah në Salt Lake City. "Ndryshimet fimatoze përfshijnë tëhollim të lëkurës dhe pore të mëdha. Të gjeturat klinike përfaqësojnë një spektër të sëmundjeve me një ose më shumë karakteristika predominante, përfshirë veçoritë e ekzacerbacioneve dhe inaktivitet relativ."

Rosacea është dermatozë kronike, dhe nganjëherë progresive, në mënyrë tipike prezenton me eritemë qendrore faciale që përfshin hundën, mjekrën dhe regjionin perioral. Megjithatë, ajo gjithashtu mund të shkaktojë inflamacionin e syve dhe të kapakëve të syrit. Pavarësisht lokacionit, rosacea afekton në mënyrë të padëshirueshme kualitetin e jetës.

Strategjia e tretmanit inicial për rosacea, posaçërisht për subtipet eritematoteleangiektike dhe papulopustulare, është që të shmangen ngacmuesit e njohur ose faktorët që ekzacerbojnë çdo here kur është e mundshme.

Për pacientët me rosacea të lehtë, metronidazoli topikal, sulfacetamid/sulphur dhe acidi azelaik random janë efektiv dhe bartin rrezik më të vogël për efekte të padëshirueshme, interaksione të barnave dhe rezistencë ndaj antibiotikëve kundrejt tretmanit sistemik.

Zgjedhja e linjës së pare për rosacea papulopustulare të moderuar është kombinimi i terapisë me tetraciklina orale dhe agjentë topikal. Tretmani me metronidazol ose agjentë tjerë topikal mund të ndihmojë pacientët të mbajnë sëmundjen në remision.

Tretmani afatgjatë me antibiotikë oral dhe metronidazol gel mund të jetë i domosdoshëm për pacientët me përfshirje okulare. Për pacientët të cilët kanë rosacea okulare me komplikime oftalmike, rozace të rëndë ose rikalcitrante, ose ndryshime fimatoze, kërkohet referimi te subspecialisti.

Rekomandimet specifike klinike për praktikë dhe niveli i tyre shoqërues i të dhënave janë si në vijim:

• Klasifikimi i rozacesë, peshës dhe përgjigjes terapeutike në regjimin paraprak do të duhej të determinojnë zgjedhjen e tretmanit farmakologjik (niveli i evidencës, C).
• Për të reduktuar mërdhezjet e rozacesë, masat në vijim mund të ndihmojnë:
• Përdorimi i emolientëve, lagështuesit jo-medikogjenik dhe të butë, pa aroma, losionet për pastrim fytyre pa sapun me pH jo-alkalik ose neutral;
• Mbrojtja nga ekspozimi i diellit me përdorim të mbrojtësve nga rrezet që përmbajnë zink oksid ose titan dioksid dhe kapela me strehë të gjerë; dhe
• Shmangia e adstringentëve dhe produkteve tjera të lëkurës të cilat përmbaj ë alkool, mentol, vaj eukaliptusi, vaj karafili, mentë, hamamelis ose natrium lauril sulfat (niveli i evidencës, C).
• Për eritemën e gjeneralizuar dhe telangiektazia, terapia dermatologjike me laser mund të merret në konsideratë (niveli i evidencës, C).
• Për rozace të butë, farmakoterapia iniciale do të duhej të përfshijë regjime të përshtatshme topikale, siç janë antibiotikët, imunomodulatorët ose retinoidet. Regjimet topikale të linjës së parë, siç janë metronidazoli, acidi azelaik ose sulfacetamid/sulfur, do të duhej të aplikohen në regjionet e afektuara një herë deri dy herë në ditë (niveli i evidencës, A).
• Për rozace të moderuar ose të rëndë, linja e parë e farmakoterapisë do të duhej të përfshijë barna të administruara oralisht ose terapi e kombinuar orale dhe topikale. Tetraciklina, doksiciklina dhe minociklina janë ndërmjet barnave orale të linjës së parë. Klinicistët do të duhej të konsiderojnë dozim subantimikrobik (niveli i evidencës, B).
• Doksiciklina e administruar një herë në ditë në dozë subantimikrobike mund të reduktojë lezionet inflamatore kur jepet vetëm ose në kombinim me terapi me metronidazol (niveli i evidencës, B).
• Higjiena e kapakëve etë syrit me kompresa të nxehta, pastrimi i kapakëve të syrit dhe masat tjera të përshtatshme, si edhe agjentët topikal do të duhej të përdoren për të trajtuar rozacenë e butë okulare (niveli i evidencës, C).
• Terapia me barna orale me agjentë nga klasa e tetraciklinave do të duhej të përdoret për të trajtuar rozacenë e moderuar okulare (niveli i evidencës, C).

"Evidenca e përdorimit të antibiotikëve oral për tretman të rozacesë është elimituar dhe shpesh është e bazuar në eksperienca klinike ose studime të kualitetit të ultë në vend të TRK [trial i randomizuar  i kontrolluar], " shkruajnë autorët e rishikimit. "Terapia iniciale për rozace të moderuar deri të rëndë do të duhej të përfshijnë tretman oral ose kombinim të tretmanit topikal dhe oral. Pasi që rozacea është sëmundje kronike, përdorimi afatgjatë i antibiotikëve mund të çojë deri te efektet e padëshirueshme....Një strategji e menaxhmentit është të ulë gradualisht dozimin e antibiotikëve oral mbas gjashtë deri 12 javësh për tretman të suksesshëm, duke kaluar vetëm në agjentë topikal."

Burimi: Medscape

Teksti i plotë anglisht: kliko këtu